Uçhisar Kültürü

Uçhisar Kalesi

Uçhisar Kalesi, Kapadokya’nın zirve noktasıdır. Kapadok­ya’nın her yerinden görülen en büyük ve en güzel peri bacasıdır. Kalenin zirvesi Kapadokya’nın kuş bakışı görüleceği tek yerdir. Güvercinlik Vadisi’nden, Avanos’a doğru tüm vadiler, Ortahisar Kalesi, Göreme Beldesi, Göreme Açıkhava Müzesi, Kılıçlar Vadisi, Kızılçukur, Güllüdere, Çavuşin, Boztepe, Aktepe, Avanos, yani bütün Kapadokya ayağınızın altındadır.

Kalenin zirvesinde çok sayıda oyma küp, oyma mezar ve büyük sarnıç bulunmaktadır. Kaleden kuzeye doğru aşağılara bakınca Cevizli peribacalarını, batıda Nevşehir’i ve Oylu Dağı’nı, kalenin hemen önünde yeni Uçhisar’ı, güneybatıda uzaklarda Hasan Dağı zirvesini görebilirsiniz.

Uçhisar Kalesi, Erciyes ve Hasan Dağı’nın birlikte görüle­bileceği tek yerdir. Erciyes Dağı’nın yani Kapadokya Bölgesi’nin yaratıcısının en iyi görüldüğü yer yine Uçhisar Kalesi’dir. Roma döneminden beri oyularak içine çok sayıda oda, ev, sığınak, depo, sarnıç, mezar, mahsen, yapılmış, Arap akınlarına karşı önemli bir savunma noktası olmuştur. Üzerinde saldırganlara karşı savunma amaçlı kullanılan büyük taş gülleler bulundurul­muştur. Hem bir gözetleme kalesi hem de savunma kalesi ola­rak kullanılan Uçhisar Kalesi, Selçuklu ve Beylikler döneminde de önemini korumuştur (12.-14. yy.). Genellikle beyliklerin sınır bölgesi konumunda olan kale, Selçuklular’ın doğu sınırı, Kadı Burhanettin Beyliği’nin batı sınırı, Karamanoğulları’nın doğu sınırı halinde konumundan ötürü “Uçhisar” adıyla anılma­ya başlamıştır. Bölgenin en yüksek nok­talarına kurulmuş olan Başhisar (Ürgüp), Ortahisar ve Uçhisar Kaleleri Selçuklu Dönemi’nde Nevşehir’in üç önemli koruma noktasını oluşturuyordu. Bu dönemde bir “uç beyliği” konu­mundaki Uçhisar Kalesi’nin çevresinde yoğun bir nüfus yaşa­maktaydı. Bu dönemlerde Kayseri Beyi’nin kardeşinin Uçhisar Beyi olduğu bilinmektedir. Osmanlı Beyliği’nin II. Beyazıt ile birlikte 1398 yılında bölgeye hakim olmasından sonra Uçhi­sar Kalesi’nin II. Beyazıt’a teslim olduğu bilinmektedir. 1530 yılında yapılan ilk nüfus sayımında Uçhisar’da yaklaşık 3000 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir. 1960’lı yıllara kadar içinde ve etrafında yaşanmıştır.

Uçhisar Kalesi, birbirine bitişik iki sivri peribacasından oluşmaktadır. Halk arasında büyüğüne “Ağanın Kalesi”, kü­çüğüne “Çavuşun Kalesi” denilmektedir. Kale güneyden 50 metreyi, kuzeyden 100 metreyi aşan yapısıyla bir gökdeleni andırır.

Kalede günbatımını izlemek, tüm vadilerin aldığı kızıl­lığı, renk değişimlerini ve büründüğü atmosferi seyretmek insana ayrı bir keyif verir. Kapadokya’yı ziyarete gelen yerli ya­bancı tüm ziyaretçilerin Uçhisar Kalesi’ne çıkmadan yaptıkları Kapadokya Gezisi eksik sayılır.

Uçhisar’da konakladığınız kayadan oyma butik otel veya pansiyonunuzdan ya da Kesek Meydanı’na park ettiğiniz ara­cınızdan veya tur otobüsünüzden kaleye doğru yürürken kale yolu üzerindeki içinde yöresel halı-kilim ve hediyelik eşya satılan dükkanları, Şapkalı Kaleyi, Cevizli peribacalarını, eski Uçhisar evlerini seyrederek kale girişine varırsınız. Biletinizi aldıktan sonra kayadan oyma eski tandı­revi, şirane, ahır gibi mekanlardan geçerek kalenin zirvesine ulaşacağınız merdiven­lere gelirsiniz. Merdivenleri çı­karken manzaranın büyüsüne kapılmamak elde de­ğildir.

Tığraz Kalesi

Uçhisar’ın ikinci büyük kalesidir. Güvercinlik Vadisi tabanı­na kadar inen bir yamaç yerleşimi ve önemli bir yer altı sığına­ğıdır. İçindeki oda, depo, tünel, mahsenleriyle, zirveden vadiye kadar yedi kat yerleşimiyle ilginç bir yer altı şehridir.

Kara Kale

Kalenin üstünde bulunan şapka bölgede yapısına az rastla­nan farklı bir volkanik dokudan oluşmaktadır. Siyah renkteki bu dokudan dolayı kaleye Karakale denilmektedir.

Tarihi Uçhisar Çeşmeleri

12-14. yüzyıllar arasında Uçhisar’ın uç beyliği olduğu dönemde, kalenin çevresinde yaşayan nüfusun su ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 3 km. güneyde bulunan Gemil Dağı’ndan su taşıyorlardı. Suyun taşınması sırasında suyun dinlenmesi ve basınçtan dolayı künklerin patlamasını önlemek amacıyla küçük havuzlar oluşturmuşlardı. Bu dönemde beldeye beş tane çeşme ve iki tane çamaşır yıkama yeri (asbap (esvap) pınarları) yapıldığı bilinmektedir. Bu çeşmelerden dört tanesi günümüzde de hala mevcuttur. Bu tari­hi çeşmelerin suları Kermil (Gemil) Dağı’ndan Güvercinlik Vadisi altında oyulan ve dışarıdan görülmeyen mahsenle gelmektedir. Beldenin ilk çeşmesi Aşağı Mahalle Çeşmesi’dir. Diğer çeşmeler; Tekelli Mahalle Çeşmesi, Hanönü Çeşmesi, Çukurmahalle Çeşmesi olarak bilinir.

TARİHİ DİNK

Uçhisar’ın Tekelli Mahallesi’nde Hanönü olarak bilinen, çök­tüğü için molozlarla doldurulan kayadan oyma bir kervan­sarayın da olduğu yerde yaklaşık olarak 11.-12. yüzyıllar ara­sında yapıldığı tahmin edilen ve bulgur yapımında kullanılan tarihi bir dink bulunmaktadır.

BEZİRHANELER

Eski zamanlarda kalenin eteklerinde halkın ilk yerleşimi olan bölge­lerde bezirhaneler bulunmaktaydı. Şu anda beldede bir-iki tanesi kalmış eski bezirhanelerde yöre halkı, bölgede yetişen keten ve ız­gın tohumlarının altın sarısı renkteki “bezir” adı verilen yağını elde edip ısınma, aydınlanma ve hayvanlarının bakımı için kullanırlardı. Bir tanesi şu anda Aşağı Mahalle’dedir.

UÇHİSAR EVLERİ

Uçhisar Evleri’nin geçmişi M.Ö. 2000’li yıllara kadar uzanır. İlk evler kayadan oyma yapılmış ve sığınma ve korunma amaçlı kullanılmıştır. Daha sonraları yatay ve düşey olarak kayalar oyulmuş ve çok geniş mekanlar oluşturulmuştur. Osmanlı Dönemi’nde de bu yapılarda yaşanmıştır. 15. yüzyılda ka­yadan oyma yapılara, yığma binalar eklenmiştir. Yerleşim yerlerinde yaşayan halkın geçim kaynakları değiştikçe evle­rin de yapıları değişmiştir. 18. -19. yüzyıllar arasında eskiye göre daha büyük yapılar ve hatta konaklar inşa edilmiştir. Evler genellikle yamaçlara yapılmıştır. Evlerde genellikle iç ve dış avlu bulunur. Ön cepheleri de az ya da çok süslemeli­dir. Günümüzde bu eski evlerin çoğu restore edilmiş ve butik otel olarak kullanılmaktadır. Az sayıda da olsa beldenin bazı yerlerinde hala eski evler bulunmaktadır.

Share on Facebook11Tweet about this on TwitterShare on Google+0

DUYURULAR

Değerli halkımız; Beldemizle ilgili her türlü istek, şikayet ve önerilerinizi Beyaz Masaya yazarak bize ulaştırabilirsiniz.


Göndermiş olduğunuz mesajlar Beyaz Masa ve halkla ilişkiler müdürlüğü tarafından incelenerek en kısa zamanda dönüş yapılacaktır.

Adınız Soyadınız (gerekli)

Epostanız (gerekli)

Telefon

Konu

İletiniz

captcha

Anketlerimiz

Sitemizin hızını nasıl buluyorsunuz?

Sonuçları görüntüle

Yükleniyor ... Yükleniyor ...

Mart 2017
P S Ç P C C P
« Şub    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Nevşehir için hava durumu

NEVSEHIR

 

Site Ziyaretçi Sayısı